Skip to main content

Struktura WNPISM UW

KATEDRA TEORII POLITYKI I MYŚLI POLITYCZNEJ

Obszary badawcze

Katedra kontynuuje popularyzuje, a zarazem wzbogaca wieloletni już i wieloaspektowy dorobek uniwersyteckiego środowiska teoretyków polityki oraz badaczy łączących tradycję historii myśli politycznej z problemowym podejściem charakterystycznym dla filozofii polityki.

  • na kategorialnych i metodologicznych zagadnieniach teorii polityki,
  • na wybranych nurtach myśli politycznej,
  • na współczesnych koncepcjach polityki
  • na analizie dyskursu naukowego w dziedzinie teorii polityki i filozofii polityki.

Przedmiotem naszych zainteresowań jest także interpretacja i zastosowanie modeli teoretycznych i ideologicznych:

*  w analizie aktualnych tendencji w życiu politycznym,

* w analizie zjawisk kryzysowych współczesnego kapitalizmu w wymiarze makro – i megastrukturalnym,

* w analizie wzorców i stylów kultury politycznej.

Towarzyszą temu badania nad politycznym wymiarem funkcjonowania różnych sfer życia społecznego oraz odpowiednio nad wzajemnymi interferencjami pomiędzy różnymi dziedzinami wiedzy i dyscyplinami nauki w zakresie badań nad polityką.

Zainteresowania i liczne już dociekania części członków zespołu dotyczą także socjotechnicznego aspektu polityki – mechanizmu wywierania wpływu politycznego (nie tylko sprawowania władzy, walki o władzę, ale również gry politycznej sił społecznych i ugrupowań formalnie równorzędnych, nacisku i oporu społecznego). Publikacje z tym związane poświęcone są typologii i specyfice metod działania politycznego (perswazji, manipulacji, przymusu, przemocy; terroru, terroryzmu; socjotechniki non violence; sugestii, oddziaływania autorytetów).

W kwestiach kategorialno-kryterialnych Zespół prowadzi dyskusję wewnętrzną, jak i uczestniczy w permanentnej dyskusji środowiska teoretyków polityki i filozofii polityki nad pojęciem polityki, pojęciem polityczności (w różnych kontekstach) i kryteriami polityczności.

W kwestiach metodologicznych uwaga członków zespołu skupiona jest:

* na hermeneutycznych, jak i fenomenologicznych wzorcach interpretacji zjawisk politycznych, z uwzględnieniem statusu poznawczego i walorów heurystycznych metafor kognitywnych oraz inspiracji płynących z teorii dyskursu;

* na dialektycznych narzędziach analizy (w kategoriach sprzeczności, antynomii, paradoksów, metamorfozy i odwrócenia sensów);

* na klasycznych schematach eksplanacji funkcjonalnej, strukturalnej,  funkcjonalno-genetycznej.

Znalazło to wyraz w ukierunkowaniu tematycznym oraz w warsztacie przygotowanych publikacji zespołowych, jak i autorskich.

Współpraca instytucjonalna

Katedra współpracuje z kluczowymi ośrodkami w kraju zajmującymi się problematyką filozofii i teorii polityki oraz historii myśli politycznej, zainicjowała wiele kierunków badań, przedsięwzięć naukowych i wydawniczych.

Zespół pracowników Katedry TPiMP stale uczestniczy w obrosłych już w uświęconą tradycję dorocznych konferencjach uniwersyteckich katedr i zakładów teorii polityki. Katedra TPiMP jest jednym ze współinicjatorów powstania i znaczącym „udziałowcem” wspólnego przedsięwzięcia środowiska polskich teoretyków polityki, jakim jest ukazywanie się – wspólnymi siłami już kilkunastu ośrodków – rocznika TEORIA POLITYKI; wydawanego w Wydawnictwie Uniwersytetu Jagiellońskiego, ale przygotowywanego merytorycznie w kolejnych numerach przez zakład/katedrę z określonej uczelni. Dotychczas ukazały się 4 numery tego rocznika, w przygotowaniu do druku znajduje się numer 5.

Pracownicy Katedry wyspecjalizowani w problematyce z pogranicza filozofii polityki i historii myśli politycznej są z kolei „udziałowcami” innego czasopisma o zasięgu również ogólnopolskim, z zapleczem merytoryczno-kadrowym w postaci kilku wiodących zespołów z kraju. Jest to półrocznik MYŚL POLITYCZNA, wydawany nakładem Wydawnictwa Sejmowego, który ukazał się już sześciokrotnie.

Część pracowników tego Zespołu  uczestniczy też w spotkaniach naukowych i publikacjach grupujących politologów z różnych ośrodków w kraju – pod hasłem „politologii krytycznej”; czego wyrazem są m.in. opublikowane dotychczas 2 książki zbiorowe.

Współpracę międzynarodową prowadzą w trybie indywidualnym poszczególni pracownicy Katedry (zob. profile indywidualne).

Ostatnie publikacje zespołu

  • [2026]
    ‘DIRTY’ RIGHT-WING POPULIST LEADERBetween Moral Relativism and Cynical Practices of Leadership Authority Autor: dr hab. Filip Pierzchalski
  • [2025]
    The European Union in Polish Matriculation Exams in Civic Education (2021–2024): Teaching Changes, Representation, and Students’ Knowledge Autor: dr Agnieszka Bejma, prof. ucz.
  • [2025]
    Conclusions Autor: dr Agnieszka Bejma, prof. ucz.
  • [2025]
    Demokracja w kulturze terapeutycznej Autor: dr hab. Leszek Nowak, prof. ucz.
  • [2025]
    Visual propaganda or simple entertainment? Golden age of Polish comics and the cultural policy of the Polish People’s Republic Autor: dr hab. Wojciech Lewandowski
  • [2024]
    Widzialność zawiści. O resentymencie w życiu politycznym Autor: dr hab. Filip Pierzchalski