KATEDRA METODOLOGII BADAŃ NAD POLITYKĄ

Katedra Metodologii Badań nad Polityką jest działającą od 2019 roku wewnętrzną jednostką organizacyjną Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Skupia ona osoby związane z naukami o polityce i administracji oraz stosunkami międzynarodowymi, które łączy szczególne zainteresowanie empirycznymi metodami badań nauk społecznych. Członkowie i członkinie Katedry prowadzą działalność naukowo-badawczą, dydaktyczną i popularyzatorską, pełnią funkcje w strukturze władz Wydziału oraz Uniwersytetu, a także zasiadają w międzynarodowych instytucjach oraz aktywnie uczestniczą w międzynarodowych sieciach badawczych. Badania realizowane w katedrze są interdyscyplinarne i oparte na różnych paradygmatach naukowych, takich jak neopozytywizm, interpretatywizm i paradygmat krytyczny. W konsekwencji, wykorzystują szerokie spektrum podejść teoretyczno-metodologicznych – w tym komparatystykę, instytucjonalizm oraz podejście systemowe – a także zróżnicowane metody badawcze.

• ilościowe, m.in: podejścia (quasi) eksperymentalne, metody sondażowe, analizy z wykorzystaniem modeli regresji liniowych i nieliniowych, konstruowanie wskaźników społecznych, gramatykę instytucjonalną,
• jakościowe, m.in: idywidualne i porównanwcze studia przypadku, indywidualne wywiady pogłębione, wywiady częściowo ustrukturyzowane i grupowe wywiady fokusowe, metodę badań kognitywnych, indukcyjne, dedukcyjne i abdukcyjne kodowanie danych, analizę treści, refleksyjną analizę tematyczną, krytyczną analizę dyskursu (CDA), jakościową analizę porównawczą (QCA), analizę dyskursu w ujęciu Foucaultowskim lub Bacchi (WPR); śledzenie procesu (process tracing).

W pracach naukowych członków i członkiń Katedry stosowane są również podejścia pozaempiryczne, takie jak: analiza konceptualna, analizy normatywne, teoria formalna, symulacje teoretyczne oraz krytyka metodologiczna.

• politykę publiczną i politykę społeczną oraz szczegółowe polityki (m.in. kulturalną, senioralną, mieszkaniową, pomocy społecznej, migracyjną, zdrowotną czy politykę godzenia pracy z życiem rodzinnym) – ich tworzenie, reformy, wielopoziomowość, oddziaływanie społeczne oraz związki ze sztuczną inteligencją, emocje w polityce społecznej i publicznej,
• reżimy opiekuńcze, obywatelstwo społeczne, problemy postaw wobec państwa dobrobytu, wspólne zasoby wiedzy i kultury,
• kwestie społeczne oraz wyzwania kulturowe i cywilizacyjne, spójność społeczną i nierówności, polityczny, społeczny i kulturowy wymiar procesów ludnościowych (starzenie się, dzietność, migracje),
• stosunki międzynarodowe, szczególnie w wymiarze kulturowym, dyfuzję instytucjonalną, działania UNESCO i międzynarodowe reżimy dziedzictwa kulturowego,
• Unię Europejską – procesy integracji, solidarności i różnorodności, praktyki podejmowania decyzji i legitymizację władzy ponadnarodowej,
• polaryzację polityczną i populizm: ich przyczyny, skutki oraz zjawiska takie jak szowinizm socjalny oraz postawy wobec „zasługiwania na pomoc”.

• The European Social Survey Round 13, Rotating module: Welfare Attitudes in Europe: Social Security in Insecure Times (ESS, 2025-2028) – członkini QDT, zespołu opracowującego moduł rotacyjny sondażu – Maria Theiss
• Przestrzenie i miejsca dostarczania usług społecznych: znaczenie polityczne z perspektywy teorii sprzężenia zwrotnego (NCN, PRELUDIUM BIS, 2023–2027) – kier. Maria Theiss, wykon. Agnieszka Chmura
• Populiści z państw półperyferyjnych jako decydenci w stosunkach międzynarodowych: struktury ideacyjne i praktyki (NCN, SONATA BIS 11, 2022–2026) – kier. Anna Wojciuk
• Znaczenia, napięcia i konsekwencje praktyki konsensusu w Radzie UE (NCN, SONATA, 2022–2027) – kier. Kamil Ławniczak
• Dlaczego w niektórych miastach wydatki na programy zdrowia publicznego są hojne? (NCN, PRELUDIUM 21, 2023–2025) – kier. Wojciech Gędek
• Fathers’ freedom of choice (not) to use parental leave (CHOICE) (NCN, OPUS 18, 2021–2026) – kier. Anna Kurowska
• Short- and long-term effects of the COVID-19 outbreak policy responses on partners’ division of paid and unpaid work (FAMILYDEMIC) (NCN, OPUS 19, 2021–2026) – kier. Anna Kurowska
• Między dziedzictwem świata i ludzkości: badanie międzynarodowych reżimów dziedzictwa przez pryzmat analizy instytucjonalnej Elinor Ostrom (NCN, SONATA 15, 2020–2025) – kier. Hanna Schreiber
• QUALREP: Quality of Women’s Representation (ERC Synergy Grant/UKRI, 2024–2026, lider: King’s College London, kier. na WNPiSM: Wojciech Gagatek, wykon. Aleksandra Polak)
• EnTrust – Enlightened trust: An examination of trust and distrust in governance – conditions, effects and remedies (Horizon 2020, 2020 – 2024, lider: Uniwersytet w Siegen) – kier. polskiego zespołu – Maria Theiss, wykon. Wojciech Gędek

Zajęcia w języku polskim:

• Statystyka Społeczna (Polityka Społeczna, I stopień)
• Metody i techniki badań społecznych (Polityka Społeczna, I stopień)
• Diagnozowanie społeczne (Polityka Społeczna, I stopień)
• Metodologia nauki o stosunkach międzynarodowych (Stosunki Międzynarodowe, II stopień)
• Zarządzanie badaniami naukowymi: teoretyczno-metodologiczne aspekty przygotowania wniosków grantowych (Szkoła Doktorska Nauk Społecznych)
• Metody ilościowe i jakościowe w badaniach społecznych (Europeistyka, II stopień oraz Organizowanie Rynku Pracy, I stopień)
• Paradygmaty teoretyczne nauk politycznych (Szkoła Doktorska Nauk Społecznych)
• Projektowanie badań naukowych (Szkoła Doktorska Nauk Społecznych)
• Ewaluacja polityki publicznej (Polityka Publiczna, II stopień)

Zajęcia w języku angielskim:

• Introduction to Political Research (Undergraduate Programme in Political Science)
• Research Design (Undergraduate Programme in Political Science)
• Qualitative Methods and Mixed Methods (Graduate Programme in Political Science)
• Foundations of Quantitative Political Analysis (Undergraduate Programme in Political Science)
• Quantitative Research Methods (Social and Public Policy)
• Qualitative Research Methods (Doctoral School of Social Sciences)
• Qualitative Methods in Political Science and Administration (Doctoral School of Social Sciences)

Pracownicy i pracowniczki Katedry aktywnie współpracują z instytucjami publicznymi, organizacjami społecznymi i kulturalnymi oraz międzynarodowymi sieciami badawczymi, m.in. z:

Instytucjami krajowymi:

• Komisją Ekspertów ds. Osób Starszych przy Rzeczniku Praw Obywatelskich,
• Rządową Radą Ludnościową,
• Radą ds. Polityki Senioralnej,
• Team Europe Direct przy Przedstawicielstwie Komisji Europejskiej w Polsce,
• Muzeum Warszawy, Muzeum Krakowa, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie,
• Domem Spotkań z Historią,
• Urzędem m.st. Warszawy,
• Stowarzyszeniem Twórców Ludowych,
• zespołami ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego Warszawy i Krakowa,
• Międzynarodowym Ośrodkiem Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu im. K. Estreichera we Wrocławiu.

Organizacjami międzynarodowymi:

• UNESCO,
• Intangible Cultural Heritage NGO Forum,
• European Network for Social Policy Analysis (ESPAnet),
• International Network on Leave Policies & Research,
• Workshop Ostrom (Indiana University).