Osoby prowadzące działalność naukową
Efekty działalności naukowej
Wniosek 1: Analizy i badania wskazały, że mimo wzrostu znaczenia regionu Indo-Pacyfiku i jego poszczególnych państw, brak jest kompleksowej oraz spójnej strategii, działań instytucji UE i państw członkowskich, w tym Polski.
Wniosek 2: UE i Polska nie wykorzystują w pełni możliwości, potencjału do współpracy w kontekście regionu Indo-Pacyfiku. Szczególnie marginalizowana była współpraca w dziedzinie politycznej, bezpieczeństwa oraz społeczno-naukowej. Sytuacja po pandemii oraz wojnie w Ukrainie dają nowe możliwości współpracy, zwłaszcza w tym wymiarze.
Wniosek 3: Wojna w Ukrainie, zmiany geopolityczne zbliżyły znacznie dwa regiony: UE i Indo-Pacyfik. Mamy do czynienia ze współzależnością regionalnych kompleksów bezpieczeństwa między dwoma regionami.
Wniosek 4: Państwa regionu Indo-Pacyfiku ze swoim potencjałem społecznym, gospodarczym i kulturalnym są otwarte na nawiązywanie współpracy z partnerami pochodzącymi z państw średniej wielkości, takimi jak Polska.
Wniosek 5: Udział badaczy stosunków międzynarodowych w licznych projektach europejskich i krajowych (projekty Horyzont Europa, 7 Ramowy Program, NCN, Erasmus +, projekty MSZ) współpraca w ramach tych projektów z przedstawicielami instytucji rządowych, organizacji pozarządowych z Polski i z regionu (m.in. MSZ, ambasady RP, NAWA, PAIH) pozwoliły na zdiagnozowanie przyczyn ograniczeń we współpracy Polski i UE z regionem Indo-Pacyfiku. We wnioskach z badań odwoływano się także do kontekstu specyfiki regionu, uwarunkowań lokalnych. Aspekt ten podkreślano, gdyż wciąż mamy do czynienia z dużym deficytem wiedzy, wynikającym z błędnej percepcji dotyczących wielu kwestii w regionie. To zaś jest jednym z głównych ograniczeń.
Wniosek 6: Wyniki badań oraz współpraca w tym zakresie z otoczeniem zewnętrznym pozwoliły na zaprezentowanie wniosków przedstawicielom instytucji administracji publicznej w Polsce i UE. To z kolei umożliwiło sformułowanie odpowiednich zaleceń, rekomendacji i działań dla tych instytucji.
Wniosek 7: Badania wskazały na konieczność bliższej współpracy Polski, UE z państwami Indo-Pacyfiku w dziedzinie bezpieczeństwa w kontekście utrzymania liberalnego porządku międzynarodowego. Należy też pogłębić współpracę w dziedzinie naukowej.
Wniosek 8: Uzyskane w wyniku prowadzanych badań wnioski zostały w znacznym stopniu wykorzystane w strategiach wskazanych instytucji.
Rola WNPiSM w osiągnięciu efektów
Od ponad 20 lat badacze stosunków międzynarodowych prowadzą badania i uczestniczą w licznych projektach przy dokonywaniu analiz dotyczących polityki UE i Polski wobec regionu Indo-Pacyfiku. Doświadczenia w tym zakresie pozwalają badaczom UW:
a) monitorowanie relacji Polski, UE z państwami regionu, identyfikowanie problemów i wskazywanie na praktyczne rozwiązania w sferze politycznej, społecznej, gospodarczej;
b) inicjowanie form współpracy z otoczeniem zewnętrznym i uczelniami z regionu (współzałożyciel Centrów Badań nad Polską i Europą Środkową w Indiach oraz w Republice Korei – finansowane ze środków MSZ RP na dyplomację publiczną; podpisane 50 umów z uczelniami z regionu; koordynator projektu UE nt. Centrum Badań nad Współczesnymi Indiami);
c) kreowanie i konceptualizację nowych rozwiązań w zakresie współpracy między Polską, UE a wybranymi państwami regionu.
Aktywna rola UW w powyższych działaniach umożliwiała stopniowe wprowadzanie tych rekomendacji przez instytucje krajowe i UE.
Osiągnięcia naukowe lub artystyczne
Łukaszuk T., The evolution of India-Central Europe relations after the Cold War, Studia Politologiczne, vol. 56, s. 231-254, DOI: 10.33896/SPolit.2020.56.15
Celem publikacji jest zbadanie transformacji relacji Indie – Europa Środkowa (postrzeganej jako państwa Grupy Wyszehradzkiej, V-4) po zakończeniu zimnej wojny w wymiarze politycznym i gospodarczym. Autor podkreśla, że w XXI w. wciąż państwa V-4 i Indie nie wykorzystują w pełni potencjału współpracy, zwłaszcza w wymiarze politycznym. Autor zaznacza, że Polska – mając bardzo dobre doświadczenia historyczne z Indiami z okresu zimnej wojny – powinna stać się liderem w projektowaniu przemyślanej strategii wobec New Delhi. Ponadto wskazuje się na istnienie luki pomiędzy rzeczywistą a potencjalnie możliwą współpracą polityczną i gospodarczą między Indiami a Europą Środkową. Autor identyfikuje możliwe scenariusze rozwoju relacji oraz omawia rekomendacje.
Zaiqczkowski J., Arjal S. (2025),The EU's Evolving Security Strategy in the Indo-Pacific: a neo-liberal institutional perspective, Eastern Journal of European Studies, vol. 16, DOI: https://ejes.uaic.ro/articles/EJES2025_16SI_10_ZAJ.pdf
Celem publikacji jest analiza ewolucji strategii UE wobec regionu Indo-Pacyfiku. Artykuł skupia się zwłaszcza na okresie po 2020 r. Zostają zidentyfikowane główne czynniki i uwarunkowania wpływające na kształtowanie się nowej strategii UE wobec regionu Indo-Pacyfiku. W tym kontekście zostają przedstawione i scharakteryzowane etapy ewolucji strategii UE w regionie. Autorzy koncentrują się na głównych założeniach nowej strategii UE wobec regionu przyjętej w 2021 r. oraz charakteryzują proces jej implementacji. Zostają przedstawione podobieństwa i różnice między UE a głównymi państwami regionu w kontekście liberalnego porządku międzynarodowego. Omawia się potencjalne obszary współpracy oraz napięć. Zagadnienia te ukazuje się w kontekście implikacji dla porządku międzynarodowego, roli UE i jej państw w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości międzynarodowej. Autorzy formułują także rekomendacje dotyczące możliwych form współpracy UE z państwami regionu. Publikacja była konsultowana i jej założenia były omawiane podczas spotkań z przedstawicielami Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, MSZ oraz badaczami z Polski oraz Australian National University, Vrije Universiteit Brussel.
Kratiuk, B., Van den Bosch, J., Jaskólska, A., & Sato, Y. (2023), Handbook of Indo-Pacific Studies (p. 492), Routledge.
Publikacja w sposób kompleksowy ukazuje rolę i znaczenie regionu Indo-Pacyfiku w stosunkach międzynarodowych. Książka omawia dynamikę wewnątrzregionalną z perspektywy społeczno-ekonomicznej i bezpieczeństwa oraz ukazuje implikację zmian w regionie dla stosunków międzynarodowych. Przedstawione są obszary współpracy i rywalizacji w regionie. Warto wskazać na takie zagadnienia jak bezpieczeństwo energetyczne, sojusze w regionie oraz wymiar morski. Autorzy ukazują także strategie regionalne państw regionu i aktorów zewnętrznych. W tym kontekście scharakteryzowana jest również strategia UE w regionie oraz wobec wybranych państw tego obszaru. Publikacja zawiera zarówno perspektywę badaczy z Europy Środkowej i Europy Zachodniej, USA oraz państw regionu Indo-Pacyfiku (między innymi Indii, Japonii). W monografii znajdują się także praktyczne rekomendacje w kontekście relacji z regionem. Publikacja jest rezultatem współpracy w ramach grantu Erasmus +, spotkań z badaczami z regionu oraz otoczeniem zewnętrznym. Jej rezultaty były przedstawiane także w Departamencie Azji i Pacyfiku MSZ.
Golota Ł. (2024), Wpływ wojny w Ukrainie na koreański przemysł zbrojeniowy, Atheneum. Polskie Studia Politologiczne, vol. 82., s. 65-83, DOI: https://doi.org/10.15804/athena.2024.82.04
Autor omawia rozwój przemysłu zbrojeniowego w Republice Korei w kontekście wojny w Ukrainie oraz zmian wynikających z niej dla porządku międzynarodowego. Autor przedstawia nie tylko założenia i główne cele w dziedzinie przemysłu zbrojeniowego, ale także charakteryzuje jej instrumenty, praktyczne aspekty. W tym kontekście ukazuje również sposób w jaki przemysł zbrojeniowy w Korei korzysta z uwarunkowań międzynarodowych związanych z wojną Ukrainie. Omawiana jest problematyka zacieśniających się relacji z państwami UE, zwłaszcza z Polską. Rezultaty publikacji były prezentowane podczas spotkań z otoczeniem zewnętrznym, także podczas seminarium (grudzień 2024) z przedstawicielami MSZ, badaczami z EU, Republiki Korei.
D. Heidrich, E. Rabel (2022), Promoting norms or protecting interests? The role of democratic values in the European Union’s Indo-Pacific Strategy, Online Journal Modelling the New Europe, no. 39, s. 25-43, DOI: 10.24193/OJMNE.2022.39.02
Celem artykułu jest wskazanie głównych motywów aktywności UE w regionie Indo-Pacyfiku oraz omówienie w tym kontekście ewolucji jej strategii w regionie. Autorzy charakteryzują rolę regionu Indo-Pacyfiku w stosunkach międzynarodowych oraz jego znaczenie dla UE. Omawiają przy tym dyskurs strategiczny i podejście głównych państw UE do regionu. Zostają scharakteryzowane etapy ewolucji podejścia UE do regionu. Przedstawione są nie tylko przejawy aktywności UE w regionie, ale także jest dokonana próba objaśnienia zmiany podejścia UE do regionu Indo-Pacyfiku w ostatnich latach. Artykuł próbuje ukazać na ile podejście normatywne, promocja wartości, demokracji jest nadal jednym z założeń polityki UE w regionie w kontekście wzrostu znaczenia napięć geopolitycznych. Wskazuje się coraz większą rolę realizmu w polityce UE w regionie i rozpatrywania regionu z perspektywy nie tylko gospodarki, wartości, norm, ale bezpieczeństwa międzynarodowego. Publikacja podkreśla jednak konieczność aktywnego wspierania i stosowania w praktyce przez UE kwestii normatywnych jako ważnego instrumentu utrzymania liberalnego porządku międzynarodowego w regionie i w wymiarze globalnym.
Wpływ działalności naukowej
Przejawy wpływu
Przejawy wpływu:
1. Wpływ na kształtowanie przez polskie MSZ strategii w regionie Indo-Pacyfiku. Wyniki badań kształtowały agendę Indo-Pacyficzną Prezydencji Polski w UE. W efekcie tych działań zostało utworzone przez badaczy UW przy współpracy z MSZ i Europejską Służbą Działań Zewnętrznych pierwsze w historii Warsaw Forum on EU-Indo-Pacific Cooperation, forum dialogu między przedstawicielami nauki, dyplomacji, biznesu, instytucji UE (dowód 1 a).
Wyniki badań z UW oraz rekomendacje badaczy UW podczas Forum zostały uwzględnione przez MSZ przy tworzeniu strategii Polski wobec Indo-Pacyfiku. Dotyczy to obszaru współpracy w zakresie bezpieczeństwa, cyberbezpieczeństwa, zagrożeń hybrydowych, a także energetycznych i morskich, zgodnie z polskimi priorytetami (dowód nr 1 b). Przed 2022 r. brak było strategii Polski wobec regionu. Rekomendacje są wykorzystywane również przy przygotowywaniu przez MSZ materiałów na spotkania grupy roboczej Rady UE ds. Azji i Pacyfiku – COASI w Brukseli.
2. Wpływ na strategię działań Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Wyniki badań i rekomendacje badaczy UW podczas Warsaw Forum on EU-Indo-Pacific Cooperation dla przedstawicieli ESDZ dotyczące założeń polityki UE w Indo-Pacyfiku (przedstawione w maju 2025 r.) zostały uwzględnione przez ESDZ. Rekomendacje te były zwłaszcza wykorzystane przy organizacji przez ESDZ 4. Indo-Pacific Ministerial Forum, które odbyło się 20-21 listopada 2025 r. w Brukseli (dowód nr 2 a). Wyniki badań zostały także uwzględnione w działaniach dyrekcji ds. przeciwdziałania dezinformacji ESDZ (dowód 2 b).
3. Wpływ na działanie parlamentarnej grupy Polsko Grupa Unii Międzyparlamentarnej w latach 2022-2024. Przed 2022 brak klarownej strategii parlamentu RP wobec państw ASEAN. 8 wrześniu 2022 r. odbyła się pierwsza w historii konferencja nt. relacji Polska – ASEAN w Sejmie, zorganizowana przez Sejm i UW, z udziałem Marszałek Sejmu, Ministra Spraw Zagranicznych, ambasadorów państw ASEAN. Konferencja ta oraz publikacje badaczy UW stanowiły dla Grupy rekomendacje na podstawie której zaplanowane zostały działania Grupy w regionie i zintensyfikowane kontakty parlamentarne z krajami ASEAN (dowód 3). Grupa położyła nacisk na rozwój i wsparcie dla dyplomacji naukowej w relacjach Polski z tymi państwami. Wcześniej brak było takiego nacisku na powyższe kwestie.
4. Wpływ na kształtowanie działań Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej w regionie Indo-Pacyfiku. Organizacja Dni Nauki Polskiej podczas Expo 2025 w Osace w kwietniu 2025 r., współorganizowana z inicjatywy i przy współpracy badaczy stosunków międzynarodowych UW (dowody 4a i 4c). Było to pierwsze takie wydarzenie zorganizowane przez NAWA w Japonii. NAWA zorganizowała także z inicjatywy i inspiracji merytorycznej UW pierwszą wizytą studyjną w Wietnamie w grudniu 2025 r. oraz pierwszy w historii NAWA „Dzień ASEAN” w NAWA (dowód 4 b).
5. Wpływ na działania ambasad RP w regionie. Dotyczyło to szczególnie ambasad w Japonii (dowód 5a), Indonezji (5b, 5c), Australii (5d). Wyniki badań miały wpływ na strategię i zacieśnienie relacji, zwłaszcza przy wykorzystaniu instrumentów dyplomacji publicznej, naukowej (przed 2022 r. fragmentarycznie stosowane). Ponadto badacze UW przekazywali swoje wnioski podczas spotkania z wiceministrem spraw zagranicznych w Indiach w marcu 2025 r. (dowód 5 e).
Obszary oddziaływania wpływu
Obszary oddziaływania wpływu: bezpieczeństwo i obronność państwa oraz funkcjonowanie instytucji publicznych
Kwestie relacji Polski i UE z państwami Indo-Pacyfiku oraz wyniki badań w tym zakresie wpływają na bezpieczeństwo państwa, zwłaszcza w kontekście nowych uwarunkowań geopolitycznych. Obserwuje się coraz większą współzależność w dziedzinie bezpieczeństwa między Indo-Pacyfikiem a UE. Uwarunkowania te mają więc wpływ na funkcjonowanie instytucji publicznych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, politykę zagraniczną. Jednocześnie w kontekście nowych zagrożeń asymetrycznych należy pojmować bezpieczeństwo w sposób całościowy (nie tylko militarny). Kluczowe stają się takie obszary współpracy z Indo-Pacyfikiem jak dyplomacja naukowa, zwalczanie dezinformacji, bezpieczeństwo morskie, energetyczne, cyberbezpieczeństwo. Wpływają one na bezpieczeństwo państwa oraz zmuszają instytucje publiczne do dostosowania się do zmieniających się uwarunkowań.
Beneficjenci wpływu
Wskazania grupy społecznej będącej beneficjentem tego wpływu:
Beneficjentami w węższym znaczeniu są instytucji państwowe w Polsce i UE:
– Europejska Służba Działań Zewnętrznych;
– MSZ RP;
– parlament RP;
– NAWA.
W szerszym znaczeniu beneficjantami są obywatele polscy i UE. Kwestie bowiem współpracy Polski, UE z państwami Indo-Pacyfiku w zwalczaniu dezinformacji, zacieśnianie współpracy w wymiarze społecznym, politycznym mają wpływ na bezpieczeństwo państwa, tym samym każdego obywatela.
Znaczenie wpływu
Znaczenie wpływu:
Wpływ ma znaczenie istotne w relacjach Polski i UE z państwami Indo-Pacyfiku. Wpływ wprowadził i umocnił nowe instrumenty oraz obszary współpracy, które służą zacieśnianiu relacji z regionem Indo-Pacyfiku.
Dowody wpływu społecznego
Potwierdzenie z MSZ RP
Dowodami wpływu są:
1 a. Pismo z MSZ, od W. Zajączkowskiego, dyrektora Departamentu Azji i Pacyfiku, potwierdzające wkład badań w utworzenie Warsaw Forum on EU-Indo-Pacific Cooperation i agendy Indo-Pacyficznej podczas prezydencji RP w UE;
1b. Pismo z MSZ, od W. Sobkowa, ministra pełnomocnego, wysłannika Ministra Spraw Zagranicznych RP ds. Indo-Pacyfiku potwierdzające wykorzystanie, wdrożenie wyników badań.
Dokumenty wskazują, że powstanie Forum było wynikiem badań UW. Rekomendacje UW zostały także uwzględnione w MSZ przy opracowaniu agendy Indo-Pacyficznej podczas prezydencji Polski oraz w pracach nad strategią RP wobec regionu i nad materiałami MSZ na spotkanie grupy roboczej Rady UE ds. Azji i Pacyfiku. Przed 2022 r. region Indo-Pacyfiku był marginalnie traktowany w pracach strategicznych MSZ, po wdrożeniu wyników badań zaczęto pracę nad strategią RP w regionie.
- Zakres wpływu
- 2022–2025
- Charakter dowodu
- niezależne dokumenty instytucji państwowej w Polsce
Potwierdzenie z Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (The European External Action Service)
Dowodami wpływu są:
2a: oficjalne pismo z ESDZ z Departamentu Azji i Pacyfiku, potwierdzające wykorzystanie oraz wdrożenie wyników badań opracowanych przez badaczy UW do działań ESDZ w regionie;
2b: pismo z ESDZ z Departament for Information Integrity and Countering FIMI, potwierdzające wykorzystanie wyników badań i ich wdrożenie w działania planistyczne Departamentu.
Dokumenty jednoznacznie wskazują, że rekomendacje dotyczące regionu, relacji UE z regionem, zostały uwzględnione w działaniach planistycznych i operacyjnych ESDZ (w tym uwzględniono w większym stopniu kwestie przeciwdziałania dezinformacji). Przed 2022 r. brak było podejścia systemowego i całościowego.
- Zakres wpływu
- 2022–2025
- Charakter dowodu
- niezależny dokument instytucji UE
Potwierdzenie wdrożenia wniosków z badań i publikacji badaczy UW przez parlamentarną grupę, to jest Polską Grupę Unii Międzyparlamentarnej
Dowodami wpływu są:
– oficjalne pismo od G. Napieralskiego, przewodniczącego Polsko-Wietnamskiej Grupy Parlamentarnej, posła na Sejm RP, potwierdzające wykorzystanie wyników badań na UW w pracach Parlamentarnej Grupy.
Dokument wskazuje, że wyniki badań zostały wykorzystane przy formułowaniu kierunków współpracy parlamentarnej, aktywności Grupy w państwach ASEAN oraz przy omawianiu z partnerami tematów współpracy. Dokument wskazuje także na rolę badaczy UW w organizacji pierwszej w Sejmie konferencji na temat Polska-ASEAN. Przed 2022 r. brak było spójnej strategii parlamentarnej wobec państw ASEAN; wdrożenie wyników badań doprowadziło do instytucjonalizacji dialogu i poszerzenia podmiotowego i przedmiotowego współpracy.
- Zakres wpływu
- 2022–2025
- Charakter dowodu
- dokument parlamentarny, niezależny od jednostki ewaluowanej
Potwierdzenie wdrożenia wniosków z badań badaczy UW przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej
Dowodami wpływu są:
4a: pismo od W. Karczewskiego, dyrektora NAWA, potwierdzające wykorzystanie wyników badań na UW w pracach NAWA;
4b: pismo od D. Sajczyka, wicedyrektora NAWA, potwierdzające wykorzystanie badań na UW w pracach NAWA wobec państw ASEAN;
4c: umowa między UW a NAWA dotycząca współpracy przy organizacji Dni Nauki Polskiej podczas Expo 2025 w Osace.
Dokumenty wskazują, że wyniki badań zostały wykorzystane przy formułowaniu kierunków aktywności NAWA. Dokumenty wskazują, że wyniki badań na UW miały wpływ przy tworzeniu i realizacji Dni Nauki Polskiej podczas Expo oraz przy wizycie NAWA w Wietnamie. Przed 2022 r. brak było spójnej strategii NAWA wobec Indo-Pacyfiku; wdrożenie wyników badań doprowadziło do instytucjonalizacji i poszerzenia współpracy z regionem.
- Zakres wpływu
- 2024–2025
- Charakter dowodu
- dokumenty instytucji państwowej, niezależnej od jednostki ewaluowanej
Potwierdzenie z Ambasad RP w regionie Indo-Pacyfiku
Dowodami wpływu są:
5a: pismo od Ambasadora RP w Japonii, potwierdzające wpływ badań na prace ambasady;
5b: pismo od byłej Ambasador RP w Indonezji, potwierdzające wpływ badań na prace ambasady;
5c: pismo od Ambasador RP w Indonezji, potwierdzające wpływ badań na prace ambasady;
5d: pismo od chargé d’affaires w Ambasadzie RP w Australii, potwierdzające wpływ badań na prace ambasady;
5e: zaproszenie z Ambasady RP w Indiach dla J. Zajączkowskiego do udziału w spotkaniu z wicemistrzem Spraw Zagranicznych RP.
Dokumenty wskazują, że wyniki badań zostały wykorzystane w planowaniu i działaniach ambasad RP w państwach regionu. Podkreślają zwiększenie roli dyplomacji naukowej oraz rolę badań na UW w kształtowaniu wizerunku RP w regionie. Przed 2022 brak było tak kompleksowego podejścia w działaniach ambasad RP.
- Zakres wpływu
- 2022–2025
- Charakter dowodu
- dokumenty instytucji państwowej, niezależnej od podmiotu ewaluowanego
Interdyscyplinarność
Analiza relacji Polski, UE z Indo-Pacyfikiem oparta jest o wiedzę teoretyczną i praktyczną w tym zakresie oraz o znajomość specyfiki przedmiotu badań. Wymaga to wiedzy z punktu widzenia różnych subdyscyplin stosunków międzynarodowych, takich jak studia regionalne, badanie polityki zagranicznej. Jednocześnie projekty z tego obszaru wymagają korzystania z metod i doświadczeń z zakresu nauk o polityce, ekonomii, bezpieczeństwa czy kulturoznawstwa. Dzięki zastosowanej interdyscyplinarności możliwe było lepsze zrozumienie problemu relacji Polski, UE z regionem Indo-Pacyfiku i zaproponowanie praktycznych rozwiązań. W badaniach zastosowano metodykę z dorobku różnych subdyscyplin i dyscyplin. Interdyscyplinarne podejście do problematyki regionu Indo-Pacyfiku pozwala na całościowe omówienie i formułowanie rekomendacji dotyczących zagadnień związanych z relacjami Polski, UE z regionem w wymiarze bezpieczeństwa, polityki zagranicznej, jak również instytucjonalno-prawnym i jak społeczno-edukacyjnym.